Vlaming wil veel meer keuzevrijheid bij afscheid

Waar vroeger traditie en religie steevast de regels bepaalden, kiest men steeds vaker voor een persoonlijk afscheid dat écht past bij wie de overledene was. Uit kersvers onderzoek blijkt nu dat mensen die keuzevrijheid ook willen doortrekken naar de uitvaartvorm zelf. Naast de klassieke begrafenis of crematie, toont de Vlaming opvallend veel interesse in nieuwe, duurzamere methodes zoals 'aquamatie'. Uit een grootschalig academisch onderzoek van de Universiteit Antwerpen onder ruim 3.200 Vlamingen, blijkt dat maar liefst 9 op de 10 respondenten veel belang hecht aan keuzevrijheid rondom het laatste afscheid.

Begraven, cremeren of aquamatie? Vlaming wil veel meer keuzevrijheid bij uitvaart

De persoonlijke betekenis van het afscheid

Dat de uitvaartsector in beweging is, is al enige tijd zichtbaar. Van de ongeveer 65.000 Vlamingen die jaarlijks overlijden, kiest de overgrote meerderheid inmiddels voor crematie (een stijging van 63% in 2013 naar 79% in 2025). Maar daar stopt het niet. Ze staan open voor vernieuwing. Mensen hechten onder andere veel waarde aan de persoonlijke betekenis van het afscheid en zijn meer geïnteresseerd in de vele 'nieuwe' mogelijkheden voor een persoonlijke uitvaart.

Wat is aquamatie precies?

Misschien heb je de term al eens horen vallen, of de Nederlandse variant 'resomeren'. Maar wat is het eigenlijk? Aquamatie is een innovatieve techniek waarbij het lichaam niet wordt begraven of gecremeerd, maar op een zachte manier versneld wordt afgebroken in water. Het lichaam wordt in een gesloten cilinder geplaatst met warm water en kaliumhydroxide. Onder druk en bij een temperatuur van zo'n 150 graden breekt het lichaam op natuurlijke wijze af in ongeveer vier uur. Wat overblijft is een zacht beendergestel dat, net als bij een gewone crematie, wordt vermalen tot as. Voor de nabestaanden verandert er in de beleving dus eigenlijk niets: je krijgt een urne met as mee naar huis om te koesteren.

De Vlaming staat er (voorzichtig) positief tegenover

• Liefst 40% van de ondervraagde Vlamingen, over alle leeftijden heen, staat nu al positief tot zeer positief tegenover aquamatie.
• 1 op de 5 (18%) zou het zéker overwegen als het wettelijk toegelaten wordt.
• Bijna 1 op de 4 (24%) is al bekend met de term.
• 48% geeft eerlijk aan nog te weinig informatie te hebben om nu al te beslissen.

Opvallend is dat er nauwelijks fundamentele of principiële bezwaren leven tegen deze nieuwe uitvaartvorm. Wanneer mensen toch terughoudend zijn, komt dit veelal voort uit persoonlijke emoties of puur praktische vragen over het prijskaartje en de ecologische impact. Dat zo'n grote groep Vlamingen eerlijk aangeeft nog te weinig te weten over aquamatie, bewijst vooral dat de maatschappelijke dialoog en de bewustwording rond dit thema nog volop in ontwikkeling zijn.

Aquamatie vanaf 2028 ook in België?

In landen als de VS, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland en Ierland is de methode al ingeburgerd, en ook Schotland en Nederland zetten momenteel grote wettelijke stappen. En België blijft niet achter. Momenteel buigen de KU Leuven en de Universiteit Antwerpen zich over de microbiologische veiligheid en de milieu-impact van het proces. Mits de onderzoeksresultaten groen licht geven en ook het wettelijk kader volgt, is de ambitie om deze nieuwe afscheidsvorm in de loop van 2028 als keuzemogelijkheid aan te bieden in Vlaanderen.

De manier waarop we afscheid nemen blijft een uiterst persoonlijke keuze. We zijn dan ook erg benieuwd naar jouw kijk hierop: zou jij, net als 1 op de 5 Vlamingen, aquamatie overwegen voor jezelf of een dierbare wanneer dit wettelijk mogelijk wordt? Laat het ons weten in de reacties!

Bron: Uitvaartmedia