Een overlijden brengt veel emoties met zich mee. Verdriet natuurlijk, maar soms ook boosheid, frustratie of oud zeer. En als er binnen de familie al spanningen waren, kunnen die tijdens het regelen van het afscheid plots extra voelbaar worden. Niet ideaal, zeker niet op een moment waarop er al zoveel op je afkomt.
Heb je ruzie met een familielid, spreken bepaalde familieleden elkaar niet meer of lopen de meningen over het afscheid flink uiteen? Met deze tips probeer je de rust zoveel mogelijk te bewaren.
Familieconflict na een overlijden: zo bewaar je de rust
Probeer het afscheid centraal te zetten
Dat klinkt misschien eenvoudiger dan het is. Toch kan het helpen om jezelf regelmatig af te vragen: wat zou de overledene gewild hebben? Je hoeft een familieconflict niet plots op te lossen, omdat iemand overleden is. Soms is daar simpelweg te veel voor gebeurd. Maar misschien lukt het wel om de ruzie tijdens het regelen van het afscheid even naar de achtergrond te schuiven. Het doel hoeft dus niet meteen verzoening te zijn. Samen een waardig afscheid mogelijk maken, is al heel wat.
Maak duidelijke afspraken
Bij spanning kan onduidelijkheid snel voor extra irritatie zorgen. Wie neemt contact op met de begrafenisondernemer? Wie kiest de bloemen? Wie maakt de rouwkaart of het gedachtenisprentje? En wie houdt andere familieleden op de hoogte? Maak daarom zo vroeg mogelijk duidelijke afspraken. Zet eventueel even op papier wie welke taak op zich neemt. Dat klinkt misschien wat zakelijk, maar het kan juist veel discussies voorkomen.
Kies je discussies
Tijdens het regelen van een uitvaart moeten ontzettend veel keuzes gemaakt worden. De muziek, bloemen, kist, urne, teksten, foto's, locatie... Niet ieder detail hoeft een strijd te worden. Vind jij een bepaalde keuze heel belangrijk? Leg dan rustig uit waarom. En probeer bij andere zaken wat ruimte te laten aan familieleden. De ene persoon vindt bijvoorbeeld de muziek heel belangrijk, terwijl een ander vooral waarde hecht aan de bloemen of een persoonlijk ritueel. Door elkaar op verschillende onderdelen ruimte te geven, ontstaat vaak vanzelf een compromis.
Laat iedereen op zijn eigen manier afscheid nemen
Niet iedereen hoeft hetzelfde afscheid te willen. Misschien wil jij graag iets zeggen tijdens de plechtigheid, terwijl je broer of zus liever stil op de achtergrond blijft. Beide manieren zijn prima. Ook bij een ernstig conflict is het goed om te bekijken of iedereen de mogelijkheid kan krijgen om afscheid te nemen. Lukt samen aanwezig zijn echt niet? Misschien kan een familielid op een ander moment afscheid nemen bij de overledene of op een andere manier betrokken worden. Afscheid nemen is persoonlijk. Een beetje ruimte voor elkaars wensen kan later veel betekenen.
Communiceer liever kort en duidelijk
Lopen gesprekken snel uit de hand? Dan hoeft niet alles uitgebreid rond de keukentafel besproken te worden. Soms helpt het om praktisch te communiceren via mail of een familiechat. Houd berichten kort en feitelijk. Bijvoorbeeld: de plechtigheid begint om 11 uur en de bloemen worden morgenochtend besteld. Probeer oude discussies buiten deze gesprekken te houden. Daar komt later misschien een beter moment voor.
Schakel iemand in die wat verder van het conflict staat
Soms lukt overleggen gewoon niet meer. Dan kan het prettig zijn als iemand anders mee aan tafel zit. Dat kan een goede vriend van de familie zijn, maar bijvoorbeeld ook de begrafenisondernemer of bij een ingewikkeld conflict, een professionele bemiddelaar. Iemand die niet midden in de ruzie zit, kan helpen om het gesprek terug te brengen naar wat er op dat moment geregeld moet worden.
Vertel de begrafenisondernemer wat er speelt
Je hoeft natuurlijk niet de hele familiegeschiedenis uit de doeken te doen. Maar als er flinke spanningen zijn, is het verstandig om de begrafenisondernemer daarvan op de hoogte te brengen. Zo kan die bijvoorbeeld rekening houden met wie bij bepaalde gesprekken aanwezig is, hoe de familie tijdens de plechtigheid zit of wie er gecontacteerd wordt bij beslissingen. Begrafenisondernemers krijgen vaker te maken met ingewikkelde familiesituaties. Je hoeft je er dus niet voor te schamen.
Denk vooraf na over de zitplaatsen
Zijn er twee mensen die echt beter niet naast elkaar kunnen zitten? Dan is de dag van de uitvaart waarschijnlijk niet het ideale moment om te testen of dat toch goed gaat. Denk vooraf na over de zitplaatsen en zorg voor wat afstand. Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor het samenzijn na de plechtigheid. Soms kan een kleine praktische aanpassing een hoop spanning voorkomen.
Houd kinderen zoveel mogelijk buiten het conflict
Zijn er kinderen of kleinkinderen betrokken bij het afscheid? Probeer hen dan niet het gevoel te geven dat ze partij moeten kiezen. Voor kinderen is een overlijden vaak al ingewikkeld genoeg. Laat hen vooral op hun eigen manier afscheid nemen van opa, oma of een ander familielid, zonder dat ze zich zorgen hoeven te maken over wie met wie ruzie heeft.
Bespreek gevoelige onderwerpen op een ander moment
Een uitvaart kan oude emoties naar boven halen. Toch hoeft niet alles tijdens die paar dagen opgelost te worden. Merk je dat een gesprek plots weer over een ruzie van tien jaar geleden gaat? Dan kun je voorstellen om daar later op terug te komen. Bijvoorbeeld: dit is duidelijk belangrijk, maar zullen we nu eerst het afscheid regelen? Een conflict parkeren is iets anders dan doen alsof het niet bestaat. Je kiest alleen een rustiger moment om het te bespreken.
En wat als er ruzie ontstaat over de erfenis?
Ook een nalatenschap kan spanningen binnen een familie veroorzaken. Geld, spullen en herinneringen hebben soms veel meer emotionele waarde dan je vooraf verwacht. Probeer de gesprekken over het afscheid en die over de erfenis zoveel mogelijk van elkaar te scheiden. Zo voorkom je dat discussies over bijvoorbeeld een woning, juwelen of persoonlijke bezittingen ook de voorbereidingen van de uitvaart gaan bepalen. Bij vragen of onenigheid over de nalatenschap kun je je laten adviseren door een notaris.
Vergeet jezelf niet
Ruzie kost energie. Rouwen ook. De combinatie kan behoorlijk vermoeiend zijn. Je hoeft daarom niet bij ieder gesprek aanwezig te zijn of ieder probleem zelf op te lossen. Misschien kan iemand een taak van je overnemen, kun je even gaan wandelen of kun je je hart luchten bij iemand die buiten de situatie staat. Juist in een periode waarin er veel geregeld moet worden, kan een beetje afstand af en toe welkom zijn.
Misschien ...
Misschien wordt niet iedereen het eens. Misschien blijft de ruzie bestaan. En misschien loopt er op de dag van het afscheid iets anders dan je gehoopt had. Dat betekent niet dat het afscheid mislukt is. Probeer vooral ruimte te maken voor waar het die dag uiteindelijk om draait: stilstaan bij iemand die belangrijk voor jullie was, herinneringen delen en op jullie eigen manier afscheid nemen. En wie weet ontstaat er tussen alle moeilijke momenten door zelfs weer een klein beetje ruimte voor elkaar.
Reacties
Er zijn nog geen reacties geplaatst bij dit artikel.